Một vài đoạn trích

Không có người nào có thể đem đến cho ông lời khuyên giải hay sự giúp đỡ, không có ai cả. Chỉ có một con đường duy nhất là ông hãy đi vào sâu bên trong tâm hồn của ông, tìm hiểu, tìm kiếm nhu cầu duyên do bức bách đã khiến ông sáng tác, đã xui ông viết lách: hãy tìm hiểu xem việc ấy có ăn rễ sâu thẳm trong lòng ông hay không. Ông hãy thử tự nhận với ông rằng nếu người ta cấm ông viết thì ông có phải chết mất đi không? Nhất là: ông hãy tự hỏi vào giây phút thầm lặng nhất trong đêm tối: 'tôi có thực sự phải cần viết không?' Hãy đào xới trong tâm hồn ông để tìm cho ra một câu trả lời thâm thúy nhất. Nếu câu trả lời kia xác nhận sự đòi hỏi trong tâm tư ông, nếu ông có thể đối mặt với câu hỏi nghiêm trọng này như thể bằng một câu trả lời dứt khoát dản dị 'tôi phải viết', nếu có thể trả lời như thế thì ông hãy xây dựng đòi ông theo mối nhu cầu tâm tư ấy. Ngay trong những giây phút lãnh đạm nhất, hoang trốn nhất, đời sống của ông phải trở thành dấu hiệu và chứng tích cho lòng khao khát thôi thúc ấy.
Thư gửi người thi sĩ trẻ tuổi, Rainer Maria Rilke, bản dịch của Hoàng Thu Uyên (1969)


Có lẽ tôi đã không sống trong chính tôi; có lẽ tôi đã sống cuộc đời của những kẻ khác. Những gì tôi đã viết ra trên những trang giấy này sẽ luôn rơi rụng-như những bụi cây của mùa thu hay như ở thời điểm những cánh đồng nho bắt đầu chín rộ – những chiếc lá nho vàng sẽ chết đi và những quả nho sẽ tái sinh trong rượu thánh. Cuộc đời của tôi là một cuộc đời của tất cả cuộc đời: cuộc đời của một nhà thơ.
Hồi ký của một nhà thơ, Pablo Neruda, bản dịch của Phan Quỳnh Trâm


Mỗi phút, mỗi lời tình cờ được nói ra và mỗi cái nhìn vô tình ta bắt gặp, mỗi ý nghĩ sâu sắc hoặc vui đùa, mỗi rung động thầm lặng của con tim, cũng như cả đến một bông xốp của hoa hướng dương đang bay hay lửa sao trong một vũng nước đêm - tất cả những cái đó đều là những hạt rất nhỏ của bụi vàng. Chúng ta, những nhà văn, chúng ta bòn đãi chúng trong hàng chục năm, hàng triệu những hạt cát đó, lặng lẽ thu góp lại cho mình, biến chúng thành một hợp kim rồi từ hợp kim đó ta đánh 'bông hồng vàng" của ta - truyện, tiểu thuyết hay là thơ.
Bụi quý, Konstantin Paustovsky, bản dịch của Kim Ân


In descriptions of Nature one must seize on small details, grouping them so that when the reader closes his eyes he gets a picture. For instance, you'll have a moonlit night if you write that on the mill dam a piece of glass from a broken bottle glittered like a bright little star, and that the black shadow of a dog or a wolf rolled past like a ball.
A letter to Alexander, Anton Chekhov, 1886